REGION
Optuženi Crnogorci, Tijanić i Koštunica
![](https://www.monitor.co.me/wp-content/uploads/2018/11/monitor-profil-48x48.png)
Objavljeno prije
15 godinana
Objavio:
Monitor online![aleksandar-tijanic](https://www.monitor.co.me/wp-content/uploads/2009/05/aleksandar-tijanic.jpg)
Opširni intervju koji je kontroverzni srpski biznismen Stanko Subotić Cane dao zagrebačkom dnevniku Jutarnji list izazvao je žestoke reakcije uticajnih pojedinaca u Beogradu i međusobna optuživanja. Intervju je umnogome iznuđen, pominjanjem Stanka Subotića u vezi ubistva zagrebačkog novinara Iva Pukanića i hapšenja ,,balkanskog kralja droge” Sretena Jocića, poznatog kao Joca Amsterdam. Sam Subotić u priči Jutarnjem listu, otkrio je gomilu prljavog veša u javnom i političkom životu Srbije, pa i Crne Gore. Subotić je u, kako su neki beogradski mediji ocijenili ,,šokantnoj ispovijesti” Jutarnjem, naveo da je ,,on kolateralna žrtva nastojanja političkih protivnika Zorana Ðinđića i Mila Ðukanovića da ih diskredituju i optuže za kriminal, šverc, pa i ubistva” i demantovao da ima bilo kakve veze sa naručivanjem likvidacije hrvatskog novinara i suvlasnika nedjeljnika Nacional Iva Pukanića. KOŠTUNICA, CRNOGORCI I OSTALI: Prema Subotiću, ,,ljudi koji su započeli i montirali hajku protiv njega, Ðinđića i Ðukanovića sede u Beogradu”. Subotić je dalje ocijenio da je Pukanić bio pion koga su oni za koje je radio, bez ikakvog žaljenja potrošili. „Reč je o osobama crnogorskog porekla, koje imaju stvarnu vlast u Srbiji i koje su posle 5. oktobra 2000. dovele Vojislava Koštunicu na čelo Savezne Republike Jugoslavije”, ustvrdio je Subotić. On je intervju novinaru Jutarnjeg dao u jednom ekskluzivnom hotelu u Švajcarskoj, zemlji čiji je državljanin.
Subotić je optužio direktora javnog TV servisa Srbije Aleksandra Tijanića da je jedan od kreatora „duvanske afere” o kojoj je Nacional opširno pisao 2001, a koju su, po ovom biznismenu, izmislili ljudi iz Koštuničinog kabineta. Navodno je Tijanić to činio zajedno sa svojevremenim savjetnikom za bezbjednost predsjednika SRJ, a potom šefom srpske Bezbednosno informativne agencije Radetom Bulatovićem, Koštuničinim šefom kabineta Aleksandrom Nikitovićem i ranijim ministrom unutrašnjih poslova Srbije Draganom Jočićem.
Subotić tvrdi da ima dokaze „da su tekstovi iz Nacionala u Koštuničinom kabinetu prevedeni na italijanski, pa poslati u Italiju”. Subotić pretpostavlja da je ,,ekspertska grupa” sve to radila, jer su njeni članovi „poreklom Crnogorci”.
,,Oni, zbog toga, žele da vladaju Crnom Gorom iz Beograda. Ništa manje važno nije ni to što su tada, kroz duvansku aferu, hteli da oslabe i naštete, sada pokojnom, srpskom premijeru Ðinđiću i Milu Ðukanoviću. To je zapravo bila njihova glavna namera, a u svemu tome ja sam bio usputna žrtva,” tumačio je Subotić.
Subotić je opširno govorio i o svojim „bliskim vezama” s Ðindićem i ustvrdio da je finansirao Demokratsku stranku u Srbiji. Otkrio je da joj je od 1995. do Ðindiceve smrti dao deset miliona eura, pa zato „ne veruje da je iko više potpomogao demokratske promene od njega”.
ENIGMA TIJANIĆ: Subotić navodi da je mnogo puta pomogao demokratama zbog čega je i s Borisom Tadićem imao jako srdačan odnos, tako da mu nikako nije jasno zašto mu ne dopuste da se od svih optužbi odbrani sa slobode. ,,Taj deo priče me šokira, to ne razumem, kao što ne razumem ni to što su i danas, u Srbiji, na ključnim mestima u pravosuđu, medijima i policiji, ljudi Vojislava Koštunice. Tadić ih je tu jednostavno ostavio…”
Iznio je i da ga je svojevremeno ucjenjivao bivši srpski ministar policije Dušan Mihajlović.
Subotić je izjavio i da priprema video i pisanu izjavu o svemu što se događalo od 1995. do 2008. u Srbiji koju će narednih dana poslati Specijalnom sudu u Beogradu i srpskoj javnosti. U njoj će srpskoj javnosti otkriti ubice premijera Ðinđića, kao i ko tačno stoji iza ubistva Pukanića.
Reagujući na intervju u Jutarnjem, generalni direktor Radio televizije Srbije Tijanić je izjavio da svako pominjanje njegovog imena od strane Stanka Subotića ili ,,plaćenih advokata” smatra direktnom prijetnjom. ,,Svaka pretnja čoveka sa toliko novca, takvom karijerom i toliko veza u različitim profesionalnim, a već oprobanim krugovima, smatram smrtnom presudom”, ukazao je Tijanić u pisanoj izjavi.
Sjutradan se oglasio Subotićev međunarodni advokatski tim koji je saopštio kako ,,zaprepašćuje činjenica da direktor Javnog servisa (A.Tijanić) gledaoce obavještava da mu neko prijeti i da se plaši, a da, pri tom, preskače nekoliko krucijalnih podataka o kojima je gospodin Subotić spreman da javno svjedoči i podnese sve neophodne dokaze.”
,,Te činjenice su važne zato što govore da se direktor Javnog servisa nije ničega plašio kada mu je tokom njegovog boravka u Bosni i Crnoj Gori 1999. Stanko Subotić na ime pomoći uplaćivao velike sume novca na kreditnu karticu, kao ni kada mu je preko Damira Fazlića početkom 2000. slao novac kao pomoć za bolesnog oca, niti kada je od gospodina Subotića tražio novac da zajedno sa (?) Golubovićem privatizuje NIN.”
CANETOV NOVAC ZA CRNOGORSKU TELEVIZIJU: Na to se odmah oglasio Tijanić tvrdnjom da novac nikad i ni pod kojim uslovima ne pozajmljuje, jer ne zna da li će moći da ga vrati. ,,Jedino što sam od Caneta Subotića uzeo i pošteno platio jeste moje venčano odelo 1981. koje je sašio u svojoj maloj radnji u jednoj beogradskoj ulici. Odlično sašiveno,” naveo je Tijanić u svom stilu.
Tijanić se osvrnuo i na svoj ,,crnogorski period.”
,,Za vreme moje jednogodišnje političke emigracije 2000. jedini novac pristigao na moj račun bio je honorar za dovođenje Trećeg programa crnogorske televizije do statusa najgledanijeg. Ovaj posao sam dogovorio, vrlo prijateljski i korektno, sa Milom Ðukanovićem. Koliko znam, moj rad je crnogorska televizija pošteno platila. Ako je, međutim, umesto televizije moj honorar isplatio neko drugi, niti ja to znam niti je to pitanje za mene,” smatra Tijanić.
Tijanić je ,,objelodanio” da je prije tri-četiri godine odbio ponudu Boda Hombaha, lidera medijskog koncerna VAC da za 1,5 miliona eura godišnjeg ugovora preuzme vođenje njihovih medija u Srbiji. ,,Razgovorima između Hombaha i mene, vođenim u Njemačkoj, prisustvovao je i Subotić, kao partner u nekim poslovima VAC. Odbio sam ponudu … jer mi je zasmetala rečenica Hombaha da će Cane biti garant našeg dogovora.”
Tijanić je komentarisao i ,,višestruko ponovljenu izjavu biznismena Caneta da je svaki napad na njega istovremeno napad na Ðinđića i Ðukanovića” i postavio pitanja kakva je to poruka, i ,,da li su oni triling?”
,,On (Subotić) treba da odgovori na dva jednostavna pitanja koja mu postavljaju balkanski mediji. Prvo: odakle mu pare? … Drugo, ako zna: po čijem je naređenju raznet bombom Ivo Pukanić,” naveo je Tijanić.
IMOVINA I KONFISKACIJA: U međuvremenu je srpski Specijalni tužilac za organizovani kriminal Miljko Radisavljević najavio da će protiv Subotića i Jocića biti pokrenuta finansijska istraga po Zakonu o oduzimanju imovine proistekle iz krivičnog djela.
Subotić, koji je u bjekstvu, optužen je pred Specijalnim sudom da je bio organizator kriminalne grupe sa kojom je između 1995. i 1997. na švercu cigareta zaradio oko 56 miliona njemačkih maraka i osam miliona dolara. Subotić je, na osnovu potjernice Interpola, uhapšen u Moskvi 28. aprila 2008, a poslije nešto više od mjesec dana u ekstradicionom zatvoru u glavnom gradu Rusije, pušten je na slobodu.
Jocić, više puta osuđivan u Srbiji i zapadnoj Evropi, je osumnjičen za umiješanost u ubistvo Pukanića.
Prema beogradskim medijima, imovina Subotića i Jocića uveliko se provjerava. Do sada je utvrđeno da Subotić u Srbiji na svoje ime posjeduje jedino stan u Knez Mihailovoj ulici u Beogradu, koji su njegovi advokati svojevremeno nudili sudu kao jemstvo za povlačenje potjernice u procesu za šverc duvana. Jocić nema imovinu koja se vodi na njegovo ime, pa čak ni na osobe iz bližeg okruženja.
Subotić u Crnoj Gori, u kojoj je najveći uvoznik pića, uključujući i viski balantajn ima dvije firme. U Srbiji ima preduzeće Futura plus, u čijem vlasništvu je danas najveća prodajna mreža kioska, dok se Lus maksa bavi proizvodnjom vina. Subotić je i vlasnik dijela ostrva Sveti Nikola, koje sada Prva banka prodaje. Da li samo da bi naplatila dugove, dobila novog partnera sa Tajlanda, ili da bi izbjegla konfiskaciju Canetove imovine kojom prijete u Srbiji.
Premijer Đukanović javno je isticao prijateljske veze sa Canetom, dok je demantovao da su i poslovni partneri. Cane, je prema nekim verzijama namjeravao navodno, preko VAC-a, da uđe u Pobjedu. Sumnja se da kontroliše jednu od najuticajnijih televizija. Namjeravao je da napravi najaču distributivnu mrežu u Crnoj Gori, po ugledu na srpsku Futuru i već je pregovarao o otkupu nekih distributivnih mreža, ali su mu se planovi izjalovili nakon podizanja optužnice.
FAZLIĆ FINANSIRAO TIJANIĆA
Damir Fazlić, koji se u saopštenju Subotićevih advokata pominje kao osoba preko koje je od početka 2000. njihov klijent slao novac Tijaniću, slovi za jednu od najkontroverznijih ličnosti na Balkanu. Njegove ime moglo bi da razotkrije cjelokupnu mrežu vrha organizovanog kriminala na relaciji Srbija – Bosna i Hercegovina – Hrvatska – Albanija, napisao je beogradski Blic.
Za Fazlića se vezuju razni epiteti – britanski i američki špijun, glavni čovjek srpske mafije u BiH, jatak Milorada Ulemeka Legije poslije ubistva Zorana Ðindića, poslovni saradnik sa hrvatskim biznismenom Hrvojem Petračem koji čami u zatvoru, prijatelj sa premijerom Albanije Salijem Berišom. Fazlić je danas prvi lobista za prodaju struje u BiH i čovjek u centru najvećih korupcionaških afera u toj zemlji i Albaniji.
Milan BOŠKOVIĆ
Komentari
IZDVOJENO
![](https://www.monitor.co.me/wp-content/uploads/2024/04/Grob_Josipa_Broza_Tita-scaled.jpg)
Dnevnik – nedjelja posvećena Beogradu
Petak, 5. 04. ’24.
Čitam danas da Predsednik poziva sve u Srbiji da se bore kako bi sprečili svet da u Ujedinjenim nacijama donese rezoluciju o genocidu u Srebrenici. Neobično! Mogli su da ga kreiraju, tehnički izvedu streljanje 8.000 muškaraca i dečaka u dva dana, prekopavaju masovne grobnice i preseljavaju posmrtne ostatke da bi sakrili zločin, a kada su tužioci i sudije UN-ovog suda dokazale i pravosnažno osudile neke od organizatora tog kosmičkog zločina, o čemu je ceo svet izveštavao, taj isti čovek nikada nije priznao genocid, kao da ga je sam kreirao i izveo. A nije! Bio je tek šegrt u Miloševićevoj radionici, ali je brzo učio i već četiri godine kasnije postao ministar informisanja u vladi svog Majstora.
Danas mi novinarka „nezavisnog“ medija nije dozvolila u emisiji uživo da završim misao o predstojećoj rezoluciji UN-a o ulozi Srbije u genocidu nad Bošnjacima 1995. A bila je jednostavna ta rečenica: Umesto što pokušava korumpirati bar 130 zemalja iz celog sveta da glasaju protiv te rezolucije, jednostavnije mu je da prizna učinjeni genocid i iskreno, kao što je nekada učinio Vili Brant, klekne na stratištu i traži oproštaj uz iskreno obećanje da to niko iz njegovog naroda neće više nikada učiniti.
Subota, 6. 04. ’24.
Dok mu se Predsednik grčevito bori da ceo svet slaže i ubedi u ono što nije istina, njegov izabranik za lokalnog vladara Beogada, u nadi da će osvojiti glasove najcrnje desnice na izborima za nepuna dva meseca, daje izjave o svojim planovima da od Kuće cveća napravi Muzej srpske istorije, koji uzgred budi rečeno, već postoji.
Sahrana Josipa Broza Tita smatra se najposećenijom sahranom nekog državnika u istoriji. Tog 8. maja 1980. sahrani u Kući cveća u Beogradu prisustvovalo je 209 delegacija iz 128 zemalja sveta. Na čelu 124 državne delegacije nalazilo se 38 šefova država (kraljeva i predsednika), 5 prinčeva, 7 potpredsednika republika, 6 predsednika parlamenata, 10 predsednika vlada, 3 potpredsednika vlada, 12 ministara inostranih poslova, 20 članova vlada i 21 državni funkcioner.
Organizacija ujedinjenih nacija je te godine brojala 163 zemlje članice, od čega je njih 124 (76%) poslalo delegacije na sahranu.
Da li je moguće da „duvač u rog velikog kneza“ toliko ništa ne shvata ili mu namerno kopa rupu? Videćemo…
Nedelja, 6. 04. ’24.
Pamtim da je Beograd imao, dok je još bio evropska metropola, poslednjeg velikog gradonačelnika od 1982. do 1986. Bogdan Bogdanović, rođeni Beograđanin, arhitekta, profesor beogradskog Univerziteta, graditelj monumentalnih memorijalnih spomenika žrtvama fašizma, pisac, sanjar… Proteran je iz svog rodnog grada 1993. strelicama iscrtanim crnim grafitom od Slavije uz Tolbuhinovu, sve do vrata njegovog stana na Crvenom krstu iznad kojih je pisalo: ustaša!
Beč je velikog umetnika primio raširenih ruku.
Pamtim ga kako visok i otmen stoji u dovratku svog bečkog stana ispraćajući me, nakon puno sati višednevnih, meni dragocenih razgovora. Setan, iznenada me upitao: „Da li će Beograd ikada ponovo biti grad?“
Prepoznala sam u tom pametnom pogledu i pitanju želju da bude sahranjen u svom gradu i zamucala: „Pa mora, Bogdane. Kako bi drukčije moglo biti…“
„Ne mora, Svetlana. I Sao Paolo je skup 15 miliona ničega.“
Otrčala sam niz stepenice da mi ne vidi suze u očima.
Dvadeset pet godina mi odzvanja Bogdanova surova istina: „I Sao Paolo je skup 15 miliona ničega.“
Ponedeljak, 7. 04. 2024.
Bliži se ponovljanje izbora u Beogradu. Mučno je gledati na šta su sve spremni zarad vlasti i, naravno, samo sopstvenih interesa. Oni koji su već okusili moć novca bi da nikada ne siđu iz tog voza, a oni „novi“ bi da se u njega popnu, i opet nikada ne siđu.
Dobro se sećam da je Srbija desetkovana još pre 33 godine odlaskom 350.000 visokoobrazovanih, mahom Beograđana, koji su odbili da budu molbilisani za ratove koje je Milošević tada započinjao i sve ih izgubio. Srećem ih svuda po svetu, dobro situirane, sa možda tek naznakom (ko ume da „čita“) u pogledu skrivene želje da se vrate, ali znaju da nemaju kud. Hoće li im iko raskrčiti put, ukidajući nepotizam, korupciju i organizovani kriminal, hoće li iko vratiti sudijama i tužiocima dignitet i pravdu u ruke, hoće li iko vratiti učiteljima, doktorima, policijskim i inim inspektorima dostojanstvo profesija, da bi se vratila deca tih čestitih ljudi koji su odbili da učestvuju u zločinu? Ta deca su imala od koga naučiti kako se u svakom, pa i najgorem vremenu, može sačuvati čojstvo. Bez njih ni moj rodni grad nikada više neće biti grad…
Utorak, 8. 04. 2024.
Kažu mi poznavaoci prilika u Beogradu da iza besmislene ideje da se Titov grob izmesti iz Srbije izgleda stoje oni koji žele da restauriraju monarhiju. Pa je valjda prvi korak izbaciti iz buduće kraljevine sve što je ikada imalo veze sa socijalizmom i komunizmom. Zemlja koju su od Miloševića do danas svi redom pljačkali i srozavali u kal moralne ali i fizičke bede, traži izlaz u glamuru monarhije, valjda prateći u medijima kraljevinu Veliku Britaniju i njene monarhe. Samo, nisu obratili pažnju na to koliko Britanska kruna godišnje košta poreske obveznike. Tradicija koja predugo traje održavaće se dok narod bude mogao da je izdržava. A ovde? Da li će gladni narod, davno odrođen od poljoprivrede, nahraniti budući kralj i od čega? Srbija spada u najnerazvijenije i najsiromašnije zemlje Evrope! Jesu li toga svesni oni koji priželjkuju kralja?
Ali, Beograd ima i balkon na Starom dvoru, sa koga su bacili kralja i kraljicu, kada im valjda više nisu odgovarali.
A i Danko Popović je u „Knjizi o Milutinu“ davno napisao: „Što oni da nam ubiju kralja, umemo to i sami? Nije nam prvina.“
Za nadati se da će bar onaj koga hoće da ustoliče, ako je naučio srpski jezik do sada umeti da pročita „najtiražniji roman posleratne srpske književnosti“.
Sreda, 9. 04 2024.
Da li je moguće da ikom normalnom pada na pamet da može imati kraljevinu u Evropi u čijem glavnom gradu otpadaju točkovi sa autobusa u pokretu i ubijaju ljude na ulicama; u kom hitna pomoć u nekoliko dana nije dva puta reagovala, pa su izgubljena dva dragocena života; u kojem je zdravstvena zaštita na nivou indijskog najzabitijeg sela, u kojem nema ni jedne ustanove koja će primiti osiguranog pacijenta, a svi su, ako ima preko sedamdeset godina, osim u privatnim bolnicama? U glavnom gradu u kojem se neki važni pregledi čekaju mesecima, u kojem se na neke operacije čeka godinama? Lista je beskrajna i stresna samo za pročitati.
A sa druge strane grade se raskošne vile, gigantski projekti poput „Beograda na vodi“, ruši se Sajam, ruši se stari Beograd sa razglednica zarad novih bogataša kojima se grad ustupa za protivuslugu, a građani potpišu peticiju ili izađu da demonstriraju što uopšte ne potresa one koje su birali i koji ostaju nemi na sva nezadovoljstva, čak i onda kada su bile desetine hiljada ljudi na ulicama.
Izgleda da dok ne bude kritične mase izražene u stotinama hiljada ili u milionima na ulicama prestonice, neće biti ni jedne ozbiljne odluke velikog kneza i njegovih duvača u rog.
Sve dotle Beograd će ostati nem.
Četvrtak, 10.04. 2024.
Vreme je za svođenje nedeljnog računa. Desetine medija u kojima sam odgovarala na pitanja novinara izazvale su reakcije mnogih širom prostora moje zemlje Jugoslavije, ubijene pre davne trideset i tri godine.
Cele ove nedelje stižu mi stotine poruka ljudi koji su šokirani prvo medijskim praćenjem ideja tog nesuvislog čoveka, koji se ponovo kandidovao za gradonačelnika Beograda. Od neverice da je uopšte ikada mogao voditi glavni grad, preko zgražavanja nad njegovim rečnikom, do pitanja šta se to desilo sa Beogradom pa postoji mogućnost da bude ponovo izabran?!
U drugoj grupi su oni koji sa pijetetom i ljubavlju čuvaju Tita od „mrzitelja“ i vandala.
Iz treće grupe, kontemplativaca koji analiziraju sve što su čuli ili pročitali izdvojiću poruku Jordana Plevneša, jednog od najvećih makedonskih pisaca: „Možda se istorija neće promeniti, ali u njenim analima ostaće tvoje reči koje grade iluziju da nema ništa na svetu što može uništiti večnost ljudskog dostojanstva!“
Svetlana BROZ
(Danas)
Komentari
Izdvojeno
MASAKR U RAČKU NAKON 25 GODINA: Srbija slavi policijsku akciju i optužuje Zapad za zavjeru
![](https://www.monitor.co.me/wp-content/uploads/2018/11/monitor-profil-48x48.png)
Objavljeno prije
8 mjesecina
19 Januara, 2024![](https://www.monitor.co.me/wp-content/uploads/2024/01/william-walker-840x420-660x330-600x330-1.jpg)
Vazdušni udari NATO koji su uslijedili dva i po mjeseca poslije zločina u kosovskom selu Račak, su nakon 78 dana primorali srbijanske trupe da napuste Kosovo. U Srbiji su se povodom godišnjice tragedije u Račku oglasile dežurne srpske patriote ponavljajući zvanične navode beogradskih vlasti o uništenim „šiptarskim teroristima“ i „briljantnoj operaciji srpskih snaga bezbjednosti“, okrivljujući šefa Kosovske verifikacione misije Vilijama Vokera da je montirao stradanje albanskih civila
Malo koji događaj u novijoj jugoslovenskoj istoriji izaziva toliko burnih reakcija u Srbiji kao pominjanje sela Račak i masakra albanskih civila koji se tamo dogodio 15. januara 1999. godine. Račak je praktično bio uvod u otvoreni sukob sa NATO. Prošli ponedjeljak je bio prilika da se srpski mediji u zemlji i regionu pod kontrolom predsjednika Aleksandra Vučića i njegove stranke „prisete uspešne akcije srpske policije protiv šiptarskih terorista“ i „laži širenih protiv Srbije kako bi se opravdalo otimanje Kosmeta“. Bivši komandant srbijanske Žandarmerije Goran Radosavljević Guri koji je komandovao akcijom u selu se pojavio na udarnim televizijskim terminima objašnjavajući da „smo znali da u njemu (u selu) nema civila, već da su tu samo teroristi smešteni u jednoj kući i u školi“. Prema Guriju „likvidirana je jedna velika teroristička grupa“ a šef Kosovske verifikacione misije (KVM) Vilijam Voker je „u toku noći ušao sa teroristima u Račak gde su doneli tela sa drugih lokacija, nama je bilo jasno da je to montaža“. Na državnim medijima se pojavila i bivša istražna sutkinja u slučaju Račak Danica Marinković koja je rekla da je „jedina istina da su toga dana poginuli pripadnici terorističke organizacije OVK, a da je verzija o masakru izmišljena kao povod za bombardovanje SRJ“. Rekla je da je „velika pobjeda Srbije to što je u Hagu odbačena optužnica za Račak“ iako to nije tačno. Marinkovićeva je u oktobru prošle godine objavila i knjigu o tom slučaju, koja je predstavljena prvo u Moskvi gdje je „do detalja opisala slučaj Račak“ i „djelovanje američkog špijuna Vilijama Vokera“. Uključile su se i druge dežurne srpske patriote ponavljajući navode vlasti u Beogradu o uništenim „šiptarskim teroristima“.
Na Kosovu su organizovani skupovi sjećanja na žrtve i ponovljeni zahtjevi za procesuiranjem odgovornih. Kosovski premijer Albin Kurti je kazao da „narod i Republika Kosovo ne opraštaju zločine koje je Srbija počinila tokom rata, ni u Račku ni bilo gdje drugo“. Predsjednica Vjosa Osmani je rekla da je „15. januar ’99. godine uzdrmao temelje ljudske svijesti svuda u demokratskom svijetu“ i da se radi o jednom „od najstrašnijih masakra koji se dogodio u Evropi krajem 20. vijeka“. Pohvalila je tadašnjeg OEBS-ovog ambasadora Vilijama Vokera rekavši da je njegovo „snažno svjedočenje okrenulo čitav naš napor za slobodu protiv Miloševićevog genocida“. Vazdušni udari su uslijedili dva i po mjeseca poslije tragičnih događaja u Račku , su nakon 78 dana primorali srbijanske trupe da napuste Kosovo.
Račak je selo u opštini Štimlje u centralnom dijelu Kosova. U mirnodopskom vremenu selo je brojalo nešto preko dvije hiljade stanovnika. Tokom 1998. dolazi do inteziviranja gerilske borbe Kosovara protiv srbijanskog režima nakon operacije policije u martu u Drenici kada je likvidirana gerilska grupa Adema Jašarija. U operaciji je ubijen i veliki broj civila, među njima znatan broj djece, žena i starih. Od tada se mnogi Kosovari vraćaju iz inostranstva da bi pružili oružani otpor srbijanskom državnom teroru. Srbija je u ljeto 1998. pokrenula široku ofanzivu protiv gerilaca Oslobodilačke vojske Kosova (OVK) koje je smatrala teroristima. Tokom operacija oko dvije hiljade stanovnika se dalo u zbjegove bojeći se represija. OVK je početkom januara 1999. pojačala aktivnosti u opštini Štimlje. Tri srbijanska policajca su ubijena u zasjedi 8. januara a 10. januara je ubijen i pripadnik Operativne grupe (OPG) srpskog MUP-a Svetislav Pržić. U selu je tada živjelo oko 350 civila a prisutne su bile i jedinice OVK. Muhamet i Lutfi Bilali iz Račka su se vratili iz Švajcarske 98. da bi se borili za nezavisno Kosovo. U rano jutro 15. januara srbijanska policija podržana teškom artiljerijom Vojske Jugoslavije (VJ) je upala u selo i brzo skršila otpor OVK jedinica koje su odstupile iz sela. Osam pripadnika OVK je ubijeno dok su pružali odstupnicu civilima, među njima i Lutfi Bilali, kako je njegov brat Muhamet ispričao 2019.god. Al Džaziri. Nakon toga srbijanske snage su, po ustaljenom obrascu krenule u pretres kuća. Grupa od 30-tak civila koja se sklonila u veliku kuću Sadika Osmanija, izvedena je u dvorište i žene i djeca su odvojeni od muškaraca. Muškarci su prebijeni o onda odvedeni do obližnje jaruge gdje je većina ubijena iz neposredne blizine tako što im je uglavnom pucano u glavu ili potiljak. Četvoro mještana su uspjeli pobjeći od kojih su neki ranjeni prilikom bijega. U selu je ubijeno 18 ljudi, među kojima i starci od 76 godina i 99 godina. Najmlađa žrtva je dječak od 13 godina. Ubijene su i dvije žene. Kada je kanadski diplomata i šef KVM došao u selo zatekao je jeziv prizor i optužio srpske vlasti za zločin. Odmah je proglašen personom non grata i protjeran iz zemlje. Glavna tužiteljica Haškog Tribunala Luiz Arbur je vraćena sa granice i nije joj dopušteno da izvrši uviđaj.
Nakon odlaska KVM i Vokera seljani su pokupili tijela i odvezli ih u džamiju u Račku. Dva dana kasnije policija je ušla u selo i odnijela leševe u mrtvačnicu u Prištini. Načelnik Instituta za sudsku medicinu u Prištini Slaviša Dobričanin je 25. januara saopštio da su obavljene obdukcije dvadeset i jednog tijela. Navodno nijedno od tijela nije imalo znakove masakra. Srbijanske vlasti su tvrdile da su svi ubijeni teroristi i da je tim srpsko-bjeloruskih patologa i forenzičara utvrdio je krajem januara da je 37 od 40 obduciranih tijela imali tragove baruta kojima je navodno potvrđeno da se radilo o vojnicima OVK, tj. teroristima.
Finski patološki tim je kasnije preuzeo dužnost OEBS-a se ogradio od Dobričaninovih izjava i 26. januara izrazio zabrinutost da je došlo do namještanja dokaza. Kasnije je objavljen i nalaz finskog tima koji je predvodila Helena Ranta. Ona je odbacila srbijansko – bjeloruske nalaze o tragovima baruta rekavši da su oni koristili nepouzdane i zastarjele metode testova koje „redovno daju lažno pozitivne rezultate zbog mnogih drugih supstanci, uključujući đubriva, duvan, urin i kozmetiku“ i da je taj metod „naučno beskoristan“. Tim je svoje početne nalaze objavio 17. marta. U uvodu je naglašeno da to nije stav tima, već samo Helene Ranta. U izvještaju je zaključeno da „nema dokaza da su žrtve bile nešto drugo osim nenaoružanih civila i da su vjerovatno ubijene tamo gdje su ih kasnije pronašli međunarodni posmatrači”. Na tvrdnje srpskih vlasti da su uniforme OVK zamijenjene civilnom odjećom je navedeno da „na obdukcijskim nalazima (npr. rupe od metaka, zgrušana krv) i fotografijama prizora, malo je vjerovatno da se odjeća mogla promijeniti ili skinuti.” Dr Ranta je svjedočila na kasnijem suđenju Slobodanu Miloševiću, navodeći da izvađeni meci, čaure i ulazne i izlazne rane ukazuju na to da su žrtve ubijene tamo gdje su njihova tijela pronađena i otprilike u isto vrijeme, suprotno srpskim tvrdnjama. Istraživanje Human Rights Watch-a (HRW) je potvrdilo da se radilo većinom o ubijenim civilima uz mogućnost da su likvidirani i neki pripadnici OVK koji su se prije toga predali.
Kosovski Albanaci su nakon godina počeli priznavati da je Račak bio i vojni sukob koji je prethodio odmazdi srpske specijalne policije, prevashodno zbog smrti člana OPG jedinice. U Srbiji nema pomaka. Nema priznanja da se nešto drugo desilo mimo likvidacije „terorista“.
Jovo MARTINOVIĆ
Komentari
Izdvojeno
KOSOVO, NOVA GODINA STARI IZAZOVI: Kako doskočiti kriminalu zamotanom u nacionalne zastave
![](https://www.monitor.co.me/wp-content/uploads/2018/11/monitor-profil-48x48.png)
Objavljeno prije
2 godinena
13 Januara, 2023![](https://www.monitor.co.me/wp-content/uploads/2023/01/5408364_shutterstock-1255575166_ls.jpg)
Mnogi posmatrači su bezumne napade na građane srpske nacionalnosti tokom božićnih praznika ocijenili kao zlokobni znak da se situacija na Kosovu neće lako smiriti uprkos nedavnom uklanjanjanju barikada na sjeveru
Početkom ove godine kosovski premijer Albin Kurti je u Facebook objavi sumirao rezultate svoje Vlade u prethodnoj godini dajući naglasak na vladavinu zakona na čitavoj teritoriji zemlje. Da će i ova godina biti puna izazova vidjelo se na Badnji dan i Božić po julijanskom kalendaru. Prvo su u selu Gotovuši kod Štrpca ranjeni 11- godišnji Stefan Stojanović i 21-godišnji Milan Stojanović dok su se vraćali kući sa badnjakom. Srbijanski mediji su javili da je na njih iz vozila u pokretu pucao 33-godišnji Albanac pripadnik Kosovske bezbjedonosne službe (KBS). Napadač je brzo uhapšen od strane kosovske policije, a zvaničnici Kosova su osudili napad. Napad su osudili i predstavnici EU i okolnih zemalja uključujući i crnogorskog ministra pravde Marka Kovača. Nepuni dan kasnije je napadnut od strane albanskih mladića Stefan Tomić iz sela Klokote koji se vraćao kući sa ponoćne božićne liturgije. Sjutradan je u Štrpcima došlo do protesta a put Štrpci – Uroševac je blokiran. Srbijanski državni mediji su orkestarski napali kosovske institucije i označili napad kao sistematski teror nad Srbima. Kancelarija za Kosovo i Metohiju Vlade Srbije je izdala zapaljivo saopštenje u kojem iznosi da je „napad direktna posledica antisrpske politike Aljbina Kurtija koji svojim ponašanjem i potezima ohrabruje sve one koji žele srpsku krv, čak i na Božić“.
Medijsku salvu iz Srbije je donekle poremetila majka ranjenog dječaka Zorica Stojanović koja je izjavila na N1 televiziji da napadač nije zapravo ciljao u njenog sina i rođaka već je pucao u asfalt i onda se metak odbio i prošao kroz šaku njenog sina i rame drugog mladića. Ovo objašnjenje je izostalo iz državnih medija u Srbiji, a ona se našla na meti kritika na pojedinim društvenim mrežama. Mnogi posmatrači su ove bezumne napade ocijenili kao zlokobni znak da se situacija na Kosovu neće lako smiriti uprkos nedavnom uklanjanjanju barikada na sjeveru koje je uslijedilo nakon hapšenja dvojice Srba, bivših policajaca kosovske policije koji su osumnjičeni za napad na prostorije izborne komisije na sjeveru. Prije toga je dugo vladala napetost i blokade zbog odluke Kurtijeve Vlade da nametne RKS (Republika Kosovo) tablice vlasnicima vozila na dominantno srpskom sjeveru što je dovelo do napuštanja kosovskih institucija svih Srba lojalnih Beogradu i lokalnih Srpskoj listi. Spor oko tablica za auta je krajem novembra privremeno riješen u Briselu uz aktivnu medijaciju Evropske komisije. Kao veliki izazov preostaje rješavanje pitanja Zajednice srpskih opština (ZSO) kako je dogovoreno Briselskim sporazumom iz 2013. godine. Sadašnja kosovska Vlada uporno odbija formiranje ZSO uprkos zahtjevima Amerike i EU, jer se navodno krši time Ustav zemlje koji ne dozvoljava udruživanje po etničkoj osnovi. Analitičari smatraju da se Kurti plaši formiranja nove Republike Srpske na sjeveru zemlje iako Briselski sporazum predviđa daleko manje ingerencije ZSO nego što to ima Dodikov entitet u Bosni i Hercegovini. Kurti insistira da prije bilo kakvog razgovora o srpskoj autonomiji mora doći do priznanja Kosova od strane Srbije i sprovođenje zakona zemlje na čitavoj teritoriji Kosova, što Beograd decidno odbija.
U Facebook objavi poslije Nove godine premijer Kosova je potencirao da će izgradnja vladavine zakona i institucija ostati prioritet njegove Vlade. Naveo je da su izgrađena 4 policijska objekta (stanice) na problematičnom sjeveru Kosova. Akcijama državnih organa je zatvoreno 16 „ilegalnih puteva“ koji su koristile kriminalne grupe za šverc svega i svačega preko Srbije. Zatvoreno je i 5 laboratorija za preradu droge čija vrijednost sa opremom se mjeri „stotinama miliona“ eura.
Osim narko- nfrastukture pale su i 3 laboratorije za „rudarenje“ kriptovaluta po čemu se sjever „proslavio“ u zapadnim medijima proteklih godina. Elektronski uređaji koji stvaraju kriptovalute, prvenstveno bitkoine, troše ogromne količine električne energije koju je na sjeveru, do prošle godine, slabo ko plaćao. Vlada Kosova je još ranije uvela zabranu proizvodnje ovog digitalnog novca kao mjeru za smanjenje potrošnje električne energije. Zbog krize na svjetskom tržištu, Kosovo se našlo pred velikim izazovima da osigura redovno snabdijevanje strujom, zbog čega su na snagu stupile znatno skuplje tarife koje su uništile ekonomsku rentabilnost proizvodnje bitcoina u ostatku zemlje. Posao je ostao isplativ jedino na sjeveru. Međutim, osim policijskih akcija, česti nestanci struje početkom prošle godine su dovodili do prekida „rudarenja“ na sjeveru Kosova gdje su mnoge porodice rentirale nekretnine za prilično visoke sume kriminalnim klanovima koji bi u njima smještali neophodnu elektroniku za proizvodnju digitalnog novca.
Ovakve policijske akcije su od strane zvaničnog Beograda i njemu lojalne i lokalne Srpske liste (SL) proglašavane „napadima na Srbe“ i „željom prištinskih institucija da se sever očisti od Srba“. Potpredsjednik SL-a Milan Radoičić zajedno sa njegovim kumom i kontroverznim biznismenom Zvonkom Veselivocićem i još 11 Srba su stavljeni na crnu listu američkog Ministarstva finansija u decembru 2021. Navodi se da su „upleteni u široku mrežu podmićivanja kosovskih i srpskih zvaničnika iz bezbjedonosnog sektora koji su im omogućili nedozvoljeni promet roba, novca, narkotika i oružja između Kosova i Srbije”. SL je odgovorila da se radi o „klevetama“ zato što je Radoičić „dokazani patriota i nosilac otpora okupaciji severa Kosova“.
Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić tada je izjavio da „ako ima ozbiljnih optužbi, biće ispitane“ i negirao da on i Srpska napredna stranka imaju ikakve veze sa njima. Procurele fotografije njegovog brata Andreja sa Veselinovićem je okarakterisao kao „pokušaj kriminalizacije“ njegove porodice i da „ne vidi problem“ u tome što se njegov brat sreo sa Veselinovićem dva ili tri puta. Međutim, novinari KRIK-a i OCCRP-ja su još početkom 2019, došli do izvještaja srpske policije i bezbjedonosnih službi u kojima je Veselinović označen kao vođa grupe koja se bavi švercom droge, oružja i nafte, zelenašenjem i pranjem novca. Ubijeni srpski političar iz Kosovske Mitrovice Oliver Ivanović je bio česti kritičar razgranatog kriminala na sjeveru Kosova. Radoičić je među osumnjičenima za organizaciju Ivanovićevog ubistva.
Akcije policije i zatvaranje laboratorija za drogu i za „rudarenje“ bitcoina u dijelu Kosova sa albanskom većinom su takođe dočekane na nož od strane opozicionih partija čiji šefovi su bili u rukovodećoj strukturi Osbodilačke vojske Kosova (UCK) tokom rata za nezavisnost 1998 -1999. Alijansa za budućnost Kosova (AAK) bivšeg premijera Ramuša Haradinaja i Demokratska partija Kosova (PDK) bivšeg predsjednika države Hašima Tačija koji se nalazi u pritvoru suda u Hagu zbog optužbi za ratne zločine, su kritičari svega što nova Vlada radi. Liderstva ovih partija su tokom duge vlasti često optuživana za organizovani kriminal i korupciju, i njihovi poslovi sa drogom, cigaretama, trafikingom ljudi i teška korupcija su dobro dokumentirani u procurelim izvještajima obavještajnih službi NATO-a i njihovih trupa na Kosovu. Većina tih optužbi, osim onih za ratne zločine, nikada nije procesuirana radi „stabilnosti i mira u regionu“ pa je samo nekoliko ljudi u okruženju Tačija i Haradinaja odgovaralo. Optužbe i istrage za kriminal protiv ključnih ljudi Oslobodilačke vojske Kosova bivaju automatski proglašene za napad na Kosovo i njegovu borbu za slobodu i nezavisnost.
Interesantno, nekadašnji specijalni savjetnik premijera Ramuša Haradinaja i vlasnik Exclusive grupe iz Gnjilana koja se bavi proizvodnjom i distribucijom cigareta Gazmend Abraši je počasni konzul Crne Gore na Kosovu. Abraši je ostao počasni konzul i nakon izbora nove ne-DPS Vlade u decembru 2020. Kada je Albin Kurti prvi put izabran za premijera Kosova u februaru 2020. godine jedan od njegovih prvih poteza je bio ukidanje povlastica Abrašiju u prometu cigareta koje mu je darovao Haradinaj. Taj Kurtijev potez je izazvao bijes u duvanskim krugovima u regionu, a navodno i u DPS-u. U maju prošle godine Abraši je bio domaćin na biznis forumu koji je organizovao za predsjednika Crne Gore Mila Đukanovića prilikom njegove posjete Kosovu. Đukanović se, kako su mediji javili, sreo i sa predsjednicom Kosova Vjosom Osmani (koja ima protokolarna ovlašćenje), ali ne i sa premijerom Kurtijem.
Kurti i njegov Pokret Samoopredjeljenje (LV) su dolaskom na vlast u proljeće 2021. godine takođe naslijedili i impotentno „nezavisno pravosuđe“ kao što je bio i slučaj sa Crnom Gorom nakon izbora 30. avgusta 2020. Promjene u pravosuđu su teške i zahtijevaju puno vremena dok većina građana svih nacionalnosti očekuju promjene i bolji život umjesto nacionalističkih histerija i barikada.
Jovo MARTINOVIĆ
Komentari
Kolumne
![Random image](https://www.monitor.co.me/wp-content/uploads/2023/06/baneri/tag.jpg)
Novi broj
![](https://www.monitor.co.me/wp-content/uploads/2024/09/Mon1768-korica.jpg)
![](https://www.monitor.co.me/wp-content/uploads/2024/09/kontejnersko-ostrvo-sirti-kvart-2-80x80.jpg)
INFRASTRUKTURNO SIROMAŠTVO: Samo smeća ne fali
![](https://www.monitor.co.me/wp-content/uploads/2024/09/gradski-parlament-min-1-80x80.jpg)
NOSIOCI IZBORNIH LISTA ZA PODGORIČKE IZBORE: Dva lica kampanje
![](https://www.monitor.co.me/wp-content/uploads/2024/09/danilo-saranovic-80x80.jpg)
IZMJENE ZAKONA O UNUTRAŠNJIM POSLOVIMA: MUP će viriti u džepove policajaca
Izdvajamo
-
HORIZONTI3 sedmice
LITIJUMSKI IZAZOVI ZA SRBIJANSKU VLAST: Između dvije vatre
-
Izdvojeno4 sedmice
DESNIČARSKI UDAR U UK: Iznenadni i opasni zaokret
-
INTERVJU4 sedmice
DAMIR SULJEVIĆ, CGO: Nazadujemo u suočavanju sa prošlošću
-
GLEDIŠTE4 sedmice
PAMETNA SPECIJALIZACIJA U CRNOGORSKOJ POLJOPRIVREDI I SELU: Zarobljenici prevaziđene svijesti
-
Izdvojeno4 sedmice
DIO CRNOGORSKE VLASTI U VRTLOGU OLUJE: Uzaludne lekcije devedesetih
-
Izdvojeno4 sedmice
UBISTVO AMERA JAHOVIĆA: Da li je zločin mogao biti spriječen
-
DANAS, SJUTRA3 sedmice
Preglasavanje
-
DANAS, SJUTRA2 sedmice
Računi