Monitor.co.me

feljton
Broj 1232

LJUBOMIR ĐURKOVIĆ: CETINJSKO POZORIŠNO DRUŠTVO (1919 – 1931) - V: Obnova zetskog doma

U ljeto 1930. godine na Cetinju, u Podgorici i Nikšiću gostuju značajna pozorišta iz Ljubljane, Zagreba, Sarajeva, Skoplja i Niša, a najavljivano je i gostovanje Hudožestvenog teatra iz Moskve. Slovenački nacionalni teatar, Ljubljanska Drama, gostuje na Cetinju sa predstavama Udovica Rošlinka po komediji Cvetka Golara i Sablazan u dolini šentflorijanskoj Ivana Cankara. To je bilo prvo gostovanje jednog slovenačkog teatra u Crnoj Gori. Povlašćeno pozorište Dragutina Levaka iz Niša gostuje sa predstavama Gospođa ministarka, Narodni poslanik i Koštana. Predstave niškog teatra su odigrane u bašti hotela Njujork (današnja zgrada pošte), a zbog interesovanja publike Povlašćeno pozorište je produžilo gostovanje.

Više...
 
Broj 1231

LJUBOMIR ĐURKOVIĆ: CETINJSKO POZORIŠNO DRUŠTVO (1919 – 1931) (IV): Vaso Kosić i nova pozorišna estetika

Sredinom 1928. godine održana je redovna godišnja skupština CPD, na kojoj je izabrana nova uprava. Za novog čelnika pozorišta izabran je Savo Milunović, a ,,reorganizovano i podmlađeno" Društvo angažovalo je profesionalne glumce iz Niša, bračni par Desanku i Živojina Vučković. Te godine u ansambl dolazi još dvoje profesionalnih glumaca sa strane, Elza Radomska i Josip Petričić. Njih dvoje su neposredno prije toga bili angažovani u nekim beogradskim pozorištima. Josip Petričić (Hvar, 1904 – Zagreb, 1964), je glumu i režiju usavršavao u Parizu. Od 1945. do smrti je stalni član Hrvatskog narodnog kazališta u Zagrebu. Srpski pozorišni kritičar i teatrolog Bora Stojković je o njemu napisao: ,,Petričić je izraziti moderni glumac realističkog stila podjednako ubedljiv u klasičnom, salonskom, savremenom i folklornom repertoaru, uvek stvaralački nov, krepak, nepresušno inventivan, nesumnjivo jedan od najznačajnijih karakternih glumaca između dva rata na jugoslovenskim scenama".

Više...
Broj 1230

LJUBOMIR ĐURKOVIĆ: CETINJSKO POZORIŠNO DRUŠTVO, 1919 – 1931 (III):Prvo integralno izvođenje Gorskog vijenca na Cetinju

Pozorišni kritičar Milan Vukićević u Lovćenskom odjeku (2-3, 1925) konstatuje: ,,Cetinjsko pozorišno društvo nastavlja istrajno i uspješno svoj rad. Dvadesetak predstava, koje je Društvo u toku ove godine dalo, predstavlja čitavu jednu malu prošlost... Društvo je potpuno izgubilo svaki provizorni karakter, ima svoju izgrađenu fizionomiju i utvrđene principe rada. Svoju politiku, svoj program, ono sprovodi sa solidnošću i sigurno". A cetinjski novinar Anton Zadrima, koji je 1989. godine objavio brošuru o radu ovog značajnog cetinjskog pozorišta i prvi nakon Drugog svjetskog rata skrenuo pažnju na njega, piše da je u drugoj polovini dvadesetih ,,repertoar pozorišta bio toliko obogaćen da je obuhvatao ne samo savremene dramske tekstove, već i poznatija dramska djela domaće i strane klasične literature".

Više...
Broj 1229

LJUBOMIR ĐURKOVIĆ: CETINJSKO POZORIŠNO DRUŠTVO, 1919 – 1931 (II): Podmlađeni ansambl na novoj sceni

Trebalo je da od prvih pokušaja prođe nekoliko godina pa da u Svečanoj sali Doma slobode (danas Svečana sala Ivan Crnojević u Vladinom domu), koja je zahvaljujući donacijama građana preuređena u pozorišnu scenu s gledalištem, reorganizuju Cetinjsko pozorišno društvo (CPD). Za novog predsjednika Upravnog odbora, ujedno i reditelja, izabran je istoričar umjetnosti i književni prevodilac Milutin Plamenac (Crmnica, 1894 – Ulcinj, 1985). U glumačkom ansamblu naročito su se isticali predratni glumci Kraljevskog crnogorskog narodnog pozorišta Ljubomir Tamindžić, Đoko Begović i Persa Katinska (,,naša Strocijeva"). Već od 1924. godine o repertoaru i organizaciji Društva brinu se mladi i obrazovaNi ljudi, školovani na evropskim univerzitetima. I ansambl se podmlađuje. Od mladih glumaca naročito se ističu budući prvaci crnogorskih pozorišta - Dušan Popović i Milovan Radulović. Igrali su još i Natalija Rajković-Đemin, Marko Vujović, Vido Banašević, Danica Tamindžić, Julka Poček, Đuzela Đonović i drugi. Na sceni ovog Društva počeo je ranih dvadesetih kao gimnazijalac i najznačajniji crnogorski reditelj i glumac prve polovine prošlog vijeka Vaso Kosić (Cetinje 1899 - Sarajevo 1957).

Više...
Broj 1228

LJUBOMIR ĐURKOVIĆ: CETINJSKO POZORIŠNO DRUŠTVO (1919 - 1931): Razgrnuti supret predratnog pozorišta na Cetinju

Crna Gora je, iako aktivno na strani zemalja pobjednica u Prvom svjetskom ratu, na Mirovnoj konferenciji u Parizu izgubila državnost za zelenim stolom. Izgubivši državnost izgubila je i državno pozorište. Međutim, ,,odmah poslije rata, već početkom 1919. priređuje se tu i tamo po koja pozorišna predstava. U onom uzburkanom dobu veselja i krvi zabave su bile isto tako česte kao i krvave svađe'', bilježi Vido Latković, jedan od hroničara i kritičara ondašnjeg pozorišnog života na Cetinju. ,,Uzburkano doba veselja i krvi'' i ,,krvave svađe'' Latković apostrofira kao aluziju na oslobođenje od Austrougarske i crnogorski Božićni ustanak iz 1919., koji će prerasti u težak i krvav građanski rat, opisujući atmosferu u kojoj je, kao iz raspretanog supreta, oživjelo pozorište na Cetinju poslije Svjetskog rata.

Više...
Broj 1219

SRĐA PAVLOVIĆ: ISTINA, PRAVDA I POMIRENJA U CRNOJ GORI (VI): Treba li zakopati prošlost

Takođe je važno ne izgubiti iz vida značaj tenzije između uspostvaljanja mira i stabilnosti u društvu s jedne strane, i zadovoljavanja pravde s druge. Uspostavljanje balansa između ove dvije želje je pitanje od prvorazrednog političkog značaja. Mnogi smatraju da je pametnije i praktičnije sasvim izbjeći dijalog o pomenutim tenzijama, nego se angažovati na rješavanju problema. Zagovornici ovakvog pristupa tvrde da je neriješene probleme iz prošlosti najbolje zakopati tako što će se problemi zaboraviti. Akt zaboravljanja, tvrde oni, počinje kada se povuče debela linija između prošlosti i sadašnjosti, i odlučno se zakorači u budućnost.

Više...
Broj 1218

SRĐA PAVLOVIĆ: ISTINA, PRAVDA I POMIRENJA U CRNOJ GORI (V): Kolektivna amnezija

Ovakav pristup, naravno, nije bez nedostataka, jer vladajuće strukture nastoje da neutrališu negativne efekte saznavanja istine kroz snažan upliv na djelatnosti pojedinaca, i u tom poslu postižu gromko promovisane, ali ipak kratkotrajne uspjehe. Dobar primjer za ovaj napor vlasti da okreči prošlost je pranje ratne biografije Mila Đukanovića, koje u posljednjih par godina agilno i entuzijastično obavlja nekadašnji novinar nedjeljnika Monitor i samoproglašeni istraživački novinar i autor dokumentarnih filmova Šemsudin Radončić. U najnovijim novinarskim ostvarenjima Radončića, kao u jeftinom holivudskom trileru, antiratni heroji se premeću u glavne krivce za ratne zločine, a odgovornost državnih institucija i individualnih političara volšebno nestaje iz njegovog istraživačkog fokusa. U svojoj knjizi Kobna Sloboda (2005) Radončić je pisao o hapšenju i deportaciji bosanskih izbjeglica iz Crne Gore tokom 1992. godine. Njih je crnogorska policija predala vlastima Republike Srpske, da bi deportovani nestali bestraga, a posmrtni ostaci nekolicine bili otkriveni na dnu vještačkog jezera Perućac, tokom 2012. U knjizi je Radončić okarakterisao ovaj događaj kao sponzorisani zločin i naglasio hrabrost jedinog svjedoka koji je 2001. godine javno progovorio o deportaicji. Taj svjedok je bio penzionisani policijski inspektor Slobodan Pejović. On je bio zadužen da uhapsi tri od ukupno 86 izbjeglica deportovanih na ruke ubojicama Radovana Karadžića.

Više...
Broj 1217

SRĐA PAVLOVIĆ: ISTINA, PRAVDA I POMIRENJA U CRNOJ GORI (IV): Prošlost kao smetnja napretku

U Crnoj Gori se mogu prepoznati tri pristupa ovoj problematici, odnosno tri diskursa o potrebi započinjanja procesa pomirenja.

Više...
Broj 1215

SRĐA PAVLOVIĆ: ISTINA, PRAVDA I POMIRENJA U CRNOJ GORI (II: Neprijatelji opšteg dobra

U atmosferi etničke, vjerske i ideološke netolerancije, svaka garnitura na vlasti je sebe predstavljala kao spasioce koji će Crnu Goru sačuvati od pošasti podjela i mržnje. Kako je vrijeme odmicalo i kako su se mijenjali državni okviri na našem prostoru, nametala se i potreba konstantnog političkog prilagođavanja elita na vlasti. Stoga su stare ideološki obojene odrednice podjela povremeno bivale modifikovane. Tenzija između komunista, odnosno ,,radnika, seljaka i poštene inteligencije", s jedne strane, i narodnih neprijatelja, odnosno, nacionalista, s druge, zamijenila je raniju društvenu tenziju između zelenaša i bjelaša. Tadašnja leksika crnogorskih podjela je zamuckivala na riječima kao što su Dobrota, Bogdanov Kraj i Petrova rupa.

Više...
  • «
  •  Početak 
  •  « 
  •  1 
  •  2 
  •  3 
  •  4 
  •  5 
  •  6 
  •  7 
  •  8 
  •  9 
  •  10 
  •  » 
  •  Kraj 
  • »
JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL

Proslijedi tekst

  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • linkedin
  • MySpace
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • wordpress
  • Yahoo

pozovi-sprijeci

CEROVO_Monitor_baner_310x60

 

Monitor u novom broju donosi

Monitor broj 1443 / 15.jun 2018.   URUŠAVANJE ŠKOLSTVA: Luča korupcije (Miloš ...

  

BANER_310X60_

seabreezeuniqa1

logo-hypo-alpe-adria_mneHipotekarna Banka

rekom_baner_150x60mans-markica 


 

Monitor broj 1442

Monitor broj 1432 / 7.jun 2018.     LOKALNI IZBORI - GLOBALNE POSLEDICE:Trijumf...

 

Monitor broj 1441

Monitor broj 1431 / 1.jun 2018. LOKALNI IZBORI - GLOBALNE POSLEDICE:Trijumf Đukanovi...