Monitor.co.me

Veliki izbor

E-mail Ispis PDF
Osnovni ili minimalni prihod za sve, danas uživa jednako ostrašćenu podršku i osporavanje, i to i na levici i na desnici, i po tome je on izuzetan, pa i intrigantan fenomen. Kako se ovaj fenomen može objasniti?

Najlakše je objasniti podršku koju osnovni ili minimalni prihod ima na levici. Zahtev da svi ljudi imaju garantovan osnovni ili minimalni prihod, kao uslov za jednakost u šansi i dostojanstvu, tradicionalni je zahtev levice, pa je sasvim normalno da ga ona podržava i danas, kada su konačno stvoreni realni ekonomski uslovi za njegovo ostvarivanje.

Ali otkuda onda osporavanje ovog zahteva od strane dela levice. Bez ulaženja u detalje, onako sasvim generalno, može se reći da se ova osporavanja odnose na one oblike ostvarivanja ovog zahteva koje zagovara desnica, i to se naravno može razumeti, kao što se može razumeti i obrnuto, da se odgovarajuća osporavanja ovog zahteva od strane desnice odnose na one oblike njegovog ostvarivanja za koje se zalaže levica.

Najintrigantnija ostaje podrška koju ovom zahtevu pruža današnja desnica. I to ne onaj njen manji, tradicionalni, konzervativni deo, koji je, zajedno sa socijalistima, to se danas često zaboravlja, ovom zahtevu podršku pružao od samog početka industrijskog kapitalizma pre dva veka, nego onaj njen najkrupniji i najmoćniji deo, koji se danas najčešće označava kao volstrit, dipstejt ili krupni kapital.

Pa ipak, iako je ova podrška nešto složenija, ni nju nije teško objasniti. U osnovi, reč je o jednoj vrsti preventivne akcije (kontrarevolucije), pomoću koje vladajući odnosno krupni kapital nastoji da ostvari svoja dva najznačajnija cilja, na ovom stupnju njegovog razvoja.

Prvo, da prihvati deo zahteva za uvođenje osnovnog ili minimalnog prihoda za sve, koji je danas toliko nesporan i očigledan. I da na taj način spreči, ili makar ublaži, pobunu eksproprisanih i obespravljenih, koja bi inače bila verovatna i opasna.

I drugo, da na taj način, istovremeno, pa makar i samo privremeno, prevaziđe aktuelnu krizu kapitalizma kao sistema. Koju je strahovito povećavanje unutrašnjih ekonomskih i socijalnih bi-polarizacija u poslednjih trideset godina dovelo do toga da ovaj sistem sada jede samog sebe. Jer ne obezbeđuje neophodnu tražnju. Pa ovu sada treba veštački proizvoditi i obezbeđivati. Putem unutrašnjeg i vanjskog nasilja. Ili, nešto konkretnije, putem faraonskih javnih radova, zidova i zabrana, kao i putem beskonačnih međunarodnih sukoba odnosno ratova. Pa i po cenu da pozni kapitalizam retardira u neki novi feudalizam. Breksitizam i trampizam su tek početak.

Ovime se dolazi i do onog najznačajnijeg, što kao vododelnica deli i odvaja levicu i desnicu. I kada se zalažu za uvođenje neke vrste osnovnog ili minimalnog prihoda za sve, naime, levica i desnica to čine iz sasvim suprotnih razloga. Levica kao prvi korak u prevazilaženju, desnica kao poslednje sredstvo za očuvanje kapitalizma kao sistema.

Ništa novo, neko bi rekao. Od kada je levice i desnice, to je tako. I jeste. Ali, uz jednu značajnu razliku. Kapitalizam kao istorijski sistem danas je na izmaku. U svojoj poznoj, pa i terminalnoj fazi. Pored ostalih, o tome uverljivo pišu i ekonomist Džeremi Rifkin i sociolog Imanuel Volerstin. Ova dvojica, kao i velik broj drugih najznačajnijih intelektualaca današnjice, svi ipak nisu na dvoru, hvala bogu, slažu se još i u tome, da se pojava nekog novog istorijskog sistema, boljeg, ali, moguće, i lošijeg od ovog odlazećeg, može očekivati negde oko 2050. Zbog toga se i borba koja se između levice i desnice danas vodi, uopšte, pa i oko osnovnog ili minimalnog prihoda za sve, najbolje može razumeti – kao deo ovog velikog istorijskog izbora.


Milan POPOVIĆ

 

porto1


porto2

pozovi-sprijeci

monitor-preview

 

Monitor u novom broju donosi

Broj 1400. petak 18. avgust 2017. godine ZVECKANJE NUKLEARNIM GLAVAMA:Koreja je bliz...

 

BANER_310X60_

seabreezeuniqa1

logo-hypo-alpe-adria_mneHipotekarna Banka

rekom_baner_150x60mans-markica 


 

Monitor broj 1399

Broj 1399. petak 11. avgust 2017. godine ZAKUP KAO PLJAČKA:Naše, a tuđe (Zoran Ra...

 

Monitor broj 1398

Broj 1398. petak 4. avgust 2017. godine KAKO TROŠE CRNOGORSKE DIPLOMATE:Samo bahato...