Monitor.co.me

ODNOS DRŽAVE PREMA LGBT OSOBAMA: Usvoje strategiju i ,,riješe'' problem

E-mail Ispis PDF
bojanaPriču 25-godišnjeg LGBT mladića sa sjevera Crne Gore koji je deportovan iz Švedske, mediji su objavili početkom ove nedjelje. U Švedskoj je tražio azil, nakon što su ga se, u domovini, zbog seksualnog opredjeljenja odrekli porodica i prijatelji. U švedskom migracionom centru su ga uvjeravali da će ga u dogovoru sa crnogorskim vlastima na podgoričkom aerodromu sačekati socijalna radnica i policajac. Nije bilo nikoga.

,,Nijesam znao šta da radim. Iz Centra za socijalni rad su mi rekli da ne mogu nikako da mi pomognu. Plakao sam, bio sam u šoku", izjavio je mladić Vijestima.

,,On nije deportovan zato što mu vlasti u Švedskoj nisu vjerovale, već zato što je država Crna Gora svojim evropskim partnerima efikasno zamazala oči i garantovala da ima razvijen sistem socijalne zaštite, da homofobija i diskriminacija više nisu problem za LGBT osobe, i da će on da bude potpuno bezbjedan u svojoj zemlji'', kaže za Monitor Bojana Jokić, predsjednica UO LGBT Foruma Progres, organizacije koja je mladića privremeno smjestila u svojim prostorijama.

Država donošenjem zakona i strategija koje ne primjenjuje, formalno ispunjava evropske zahtjeve ali građani kojima je potrebna pomoć od toga nemaju vajde. Tako se Vlada - Strategijom za unapređenje kvaliteta života LGBT osoba u Crnoj Gori (2013-2018) obavezala da će na sebe preuzeti vođenje „značajnog društvenog procesa prihvatanja i jednakosti LGBT osoba''. U sklopu Strategije je i obaveza da će država pružiti podršku za rad LGBT skloništa u kojem borave osobe kojima je porodica uskratila podršku. Vlada je rad Skloništa, dijelom pomagala, tokom 2014. i 2015, ali čim su iz međunarodne zajednice ocijenili da je Crna Gora spremna da sama finansira rad skloništa, fondovi su ukinuti. Iako se Sklonište formalno zatvorilo krajem 2015, kaže Jokić, LGBT Forum Progres je od svojih sredstava kako-tako održavao program Skloništa.

I u organizaciji Kvir Montenegro se susreću sa istim problemima. ,,Tokom prethodnih godina pružali smo podršku i pomoć u saradnji sa NVO Juventas jednoj trans osobi koja nema crnogorsko državljanstvo i momku koji se izjašnjavao kao pripadnik LGBTIQ zajednice a koji je bio deportovan iz Švedske jer mu je zahtjev za azil odbijen, a koji nisu imali krov nad glavom'', priča za naš list Danijel Kalezić, predsjednik UO Kvir. U oba slučaja osobe su privremeno bile smještene u Drop In centru za LGBTIQ osobe NVO Juventas, a konkretna pomoć je pružana u saradnji sa nevladinim organizacijama i putem prikupljanja sredstava unutar same LGBTIQ zajednice za pokrivanje osnovnih životnih troškova ovim licima. ,,Ove situacije su dodatno potvrdile potrebu da Crna Gora sistemski mora riješiti pitanje socijalno-zdravstvenih servisa koji se pružaju LGBTIQ osobama, a koji u ovom trenutku ili funkcionišu bez sredstava ili sa ograničenim kapacitetima. Nepostojanje adekvatne i održive podrške ovim servisima dovodi do dodatne socijalne ugroženosti onih LGBTIQ osoba koje su već u veoma teškoj životnoj situaciji'', ističe Kalezić.

Jokić navodi da uloga nevladinog sektora nije da radi posao države, već da poboljšava i dopunjava ono što već postoji, i pruži ono što država de facto ne može: ,,U Crnoj Gori to nije slučaj, te je na nas palo da radimo i naš i državni posao''.

U decembru prošle godine, LGBT Forumu Progres se javila osoba koja je, nakon što je saopštila svoju seksualnu orijentaciju porodici, bila odbačena i bez ikakve pomoći. Iz ove organizacije su tu osobu primili u Sklonište. Započet je proces medijacije (pomirenja), koji je uspješno okončan, te je osoba u relativno kratkom roku mogla da se vrati u svoju porodicu i nastavi nesmetan život.

Jokić navodi da je u ovom slučaju Ministarstva za ljudska i manjinska prava u veoma kratkom roku, pronašlo sredstva i pomoglo - iako im to nije bila obaveza, jer je Ministarstvo rada i socijalnog staranja dužno da pomaže rad Skloništa. Ona ističe da je i nakon posljednjeg slučaja opet reagovalo Ministarstva za ljudska i manjinska prava, kao i Zaštitnik ljudskih prava i sloboda. Međutim problem je što sve zavisi od dobre volje institucija, a nema sistemskog rješenja i poštovanja propisanih obaveza.

Država se spolja hvali zakonima o ljudskim pravima, koja su dobro prepisana, ali ih ne primjenjuje i ponaša se kao da zakona nema. Ispada da su oni samo integraciona fasada.

Jokić navodi da su LGBT osobe samo dio šire grupe koja inače trpi socijalnu nepravdu u Crnoj Gori, i kojima je potrebna socijalna pomoć države. ,,Moramo da posmatramo LGBT osobe šire od njihove seksualne orijentacije i/ili rodnog identiteta – oni su ljudi u svim slojevima društva, koji obavljaju sve vrste poslova, i imaju iste nade i snove kao ostatak njihovih sugrađana i sugrađanki. Ono što ih izdvaja od većine jeste što su sistemski i sistematski diskriminisani od strane i sistema i društva, te im je život neopisivo teži i komplikovaniji'', ističe Jokić.

Istraživanje iz 2015. godine, koje je odradio američki National Democratic Institute (NDI), govori da je skoro 60% ispitanika iz Crne Gore izvršilo neki vid nasilja nad svojim LGBT djetetom (prisilno liječenje, izbacivanje iz kuće, i sl.). Ovaj podatak dodatno nadopunjuju razna istraživanja sprovedena tokom godina, koja pokazuju da između 70 i 80 procenata crnogorske javnosti smatra da je homoseksualnost, biseksualnost i transrodnost - bolest.

Iako se Crna Gora visoko kotira na brojnim skalama i listama u Evropi, u pogledu ljudskih prava LGBT osoba, odnos javnosti prema ovog grupi, mijenja se taman koliko i ispunjavanje obaveza države. O tome svjedoče brojni negativni komentari na portalima na priču mladića deportovanog iz Švedske.

A u suštini priča o ovom mladiću je slika poštovanja i odnosu države prema svojim građanima.

,,Na kraju dana, svi smo jednako ljudi, sa realnim životnim problemima; i skoro svi smo jednako zanemareni i zapostavljeni od strane svoje države. Borba za LGBT osobe, kao i borba za majke, i za Rome, i za Dakićevce nije samo borba za tu grupu ljudi, već za budućnost cijelog društva i Crne Gore'', zaključuje Jokić.

Možda je u tome problem - što se većina bori samo za budućnost svoje grupe, nacije ili partije.


Predrag NIKOLIĆ

 

porto1


porto2

pozovi-sprijeci

monitor-preview

 

Monitor u novom broju donosi

Broj 1405. petak 22. septembar 2017. godine Zakon o planiranju prostora po hitnom po...

 

BANER_310X60_

seabreezeuniqa1

logo-hypo-alpe-adria_mneHipotekarna Banka

rekom_baner_150x60mans-markica 


 

Monitor broj 1404

Broj 1404. petak 15. septembar 2017. godine ZAKON O RADU PO MJERI KAPITALA:Vlast proti...

 

Monitor broj 1403

Broj 1403. petak 8. septembar 2017. godine   SUĐENJE STOLJEĆA:Puč i druge magle (...