Monitor.co.me

Naš identitet

E-mail Ispis PDF
,,U fudbalskom meču između Meksika i SAD održanom u februaru 1998. u okviru Zlatnog kupa, 91.255 fanatičnih navijača bilo je utopljeno u more 'crvenih, bijelih i zelenih zastava'; oni su negodovali kad je izvođena 'Zastava sa treperavim zvijezdama'; oni su gađali američke igrače 'otpacima i čašama za vodu, pivo ili još nečim gorim'; oni su bacali 'voće i limenke piva' na nekolicinu onih koji su pokušavali da podignu američku zastavu. Taj meč nije se odigravao u Meksiko Sitiju već u Los Anđelesu. 'Nešto se loše događa kada ne mogu da istaknem zastavu u vlastitoj zemlji', komentarisao je neki američki navijač (...) 'Utakmica u Los Anđelesu nije utakmica na domaćem terenu za Ameriku', složio se reporeter lista Los Angeles Times''.

Ovaj citat preuzet je iz knjige Američki identitet Semjuela Hantingtona. Mene je neodoljivo podśetio na jednu rukometnu utakmicu, i ne samo nju, koja se igrala u Baru između Crne Gore i Rusije, kad je navijačka grupa iz toga grada organizovano navijala protiv reprezentacije zemlje u kojoj su rođeni njeni članovi, zemlje đe su njihovi korijeni. Suštinska stvar koja se nameće iz toga fenomena jeste zapravo pitanje: na kakvim je to temeljima postavljen crnogorski identitet, kad je moguće da se dobar dio njenih građana ośeća kulturološki i identitski bliskijim s ruskim stepama no s obroncima Rumije, npr.?

Jedan od krivica za to stanje svakako je crnogorska vlast, koja za deceniju od obnove nezavisnosti nije radila na tome da crnogorske manjine počnu Crnu Goru gledati kao domovinu. Glavni problem predstavlja i uskogrudost kojom se pristupa ovome pitanju – vrlo često se kad se pomene identitet, misli uglavnom na etnikum ili religiju, što naravno zna biti vrlo opasno. U pitanju je mnogo šira pojmovnost – kultura i identitet svojim interpretativnim mogućnostima, potonjih decenija, izazvali su pravu revoluciju u humanistici i teoriji umjetnosti uopšte; svojom širinom značenja i smisla povezanim s globalističkim i političkim tokovima u svijetu, ta dva polja i pojma, počela su čak i u svakodnevnom govoru postajati sinonim za riječ ,,društvo''.

Kulturne studije i kulturologija uopšte preuzimale su primat – kako je uočio Berk – sa analize anonimnih makrodruštvenih i makroistorijskih preocesa i struktura novi pristupi pomjerili su se ka mikronivoovnom uvažavanju različitih aspekata svakodnevnoga života običnih ljudi. Tako su se rodile Studije kulture i identiteta.

U velikim multikulturalnim društvima, kakvo su američko, britansko ili rusko, na primjer, studije kulture i identiteta počele su se razvijati još ranije zbog velikih problema koje su izazavili različiti odnosi prema državi njihovih građana. Amerikancima su poslužile da ideologiju ,,melting pota'' transformišu u ideologiju američke nacije kao tegle ,,kiśele salate'' u kojoj ta posuda čuva čuva različitosti sadržaja s američkom etiketom na čepu; Rusi su nakon pada socijalističkog obrasca i nastanka ideološkog bezvazdušja ukinuli studije marskizma i organizovali studije ruske kulture. Krajem XX vijeka Dejvid Morli i Kevin Robins zbog velikih antagonizama u Britaniji objavili su zbornik radova Britanske studije kulture. U njemu recentni autori, sociolozi, istoričari, kulturolozi, antropolozi postavljaju pitanja – Što je to Britanac? Što je nacionalna kultura u globalnom kontekstu? Kako posmatrati britanski kulturni identitet i nasljeđe? Koja Britanija, koja Engleska, koji śever? Rezultat njihova napora ogledao se u težnji da antagonizme unutar Britanije riješe dijalogom i činjenicom da svi oni zajedno čine Britaniju.

Dakle i veće nacije imale su sličan problem identifikacije njihova stanovništva s državom, te odmah počele rješavati taj problem. Kod nas se tek zadnje vrijeme otvoreno priča o tome problemu, ali nedovoljno – baš zbog činjenice da dijalog o tome ne vodi intelektualna već politička javnost. Crnogorski i anticrnogorski identitet (u smislu državnosti i teritorija) zarobljen je u rukama stranaka koje time dodatno cijepaju iaonko krhku crnogorsku državnu zajednicu. Zato je neophodno razvijati modele sličnoga tipa kao u pomenutim državama i tražiti najmanji zajednički imenitelj koji okuplja crnogorske građane – jer svi oni zajedno čine Crnu Goru državom. Kad se tako počnu percepirati stvari, neće biti identitetskih pitanja koja dijele, moći ćemo se fokusirati na ekonomiju i finansijkse probleme našega društva.


Boban BATRIĆEVIĆ

 

porto1


porto2

pozovi-sprijeci

monitor-preview

 

Monitor u novom broju donosi

Broj 1396. petak 21. jul 2017. godine Katnićevo suđenje stoljećaSPECIJALNI UDAR (Mil...

 

BANER_310X60_

seabreezeuniqa1

logo-hypo-alpe-adria_mneHipotekarna Banka

rekom_baner_150x60mans-markica 


 

Monitor broj 1395

Broj 1395. petak 14. jul 2017. godine Funkcioneri i njihova djeca:SVAKOGA DANA, U SVAKOM ...

 

Monitor broj 1394

Broj 1394. petak 7. jul 2017. godine PRIJETNJA SVIMA (Miodrag Perović) Ogledalo vlast...