Monitor.co.me

Varufakis u San Francisku

E-mail Ispis PDF
Kada je T.S. Eliot napisao čuvene stihove o aprilu kao ,,najokrutnijem" mjesecu, očigledno nije imao u vidu ni Kaliforniju ni San Francisko. April u San Francisku je mjesec pun svježine i zelenila, vedrih prijatnih popodneva, večernjih zabava na otvorenom i glasina o novim softver aplikacijama i hardver izumima. Uostalom, u neposrednoj blizini su poslovna sjedišta i Gugla i Tvitera, i Apple i Fejsbuka, i mnogih drugih znanih i neznanih kreatora savremenih svjetskih trendova. Tako da nije slučajno to što je upravo jednog takvog aprilskog popodneva u San Francisku držao predavanje Janis Varufakis, bivši ministar finansija Grčke, proslavljena figura alternativne svjetske i evropske ekonomske priče. Jedna moja studentkinja je bila u organizacionom odboru i, znajući da sam podržavalac progresivnih, ljevičarskih ideja, još u februaru mi je najavila gostovanje. Tako da sam imao vremena da, zajedno sa nekoliko studenata, organizujem čitavu delegaciju u prvim redovima.

Uživo, baš kao i na televiziji, Varufakis je upečatljiva osoba. Pristup publici mu je profesorski brižljiv. Trudi se da i komplikovane bankarske mehanizme, koji predstavljaju suštinu savremene ekonomske globalizacije, objasni jasnim rječnikom. Zbog toga mu govor obiluje kreativnim i dramatičnim, ali uvijek preciznim analogijama. Poznato je njegovo upoređivanje tzv. mjera štednje koje su nametnute Grčkoj sa ekonomskim "gušenjem do smrti". Nema, dakle, niti uopšte može biti, dok se one nastavljaju, bilo kakvih pozitivnih pomaka za grčku ekonomiju i za grčke građane i građanke. Ta čaša vode koju Evropska unija daje Grčkoj i kojom je tobože krijepi je u stvari ,,otrovana".

Međutim, Varufakis upozorava da od tog otrova neće stradati samo Grčka, nego i čitava Evropa. Po njegovom mišljenju, upravo je euro, kao zajednička valuta, ta neraskidiva arterija kroz koju se otrov širi i zbog čega se, da bi se EU održala, čitav organizam mora detoksifikovati kroz novu ekonomsku politiku koja podrazumjeva jačanje i veći djelokrug aktivnosti Evropske centralne banke (ECB). Bez takve detoksifikacije, nema izgleda da EU izbjegne violentnu i tešku smrt. Od Baltika do Balkana, ekstremni desničari, bilo da su na vlasti ili (još uvijek) van nje, se već otvoreno kandiduju za njene grobare.

Ključ je u tome, tvrdi Varufakis, što je eurozona osmišljena kao Hotel Kalifornija iz poznate pjesme američke grupe Iglz - ,,možeš se odjaviti kad god hoćeš, ali nikad ne možeš otići". Zbog toga je neophodno da ECB što prije dobije ingerencije koje ima Banka federalnih rezervi u SAD-u. Dakle, ne samo mandat za stabilizaciju cijena (kroz otkup državnih dugova), nego i mandat za obezbjeđivanje pune zaposlenosti u svim državama. S političke tačke gledišta, to znači i zahtjeva federalizaciju Evropske unije.

Varufakis vjeruje da je moguće realizovati federalnu opciju samo kroz punu demokratizaciju postojećih institucija. Po njegovom mišljenju, tvrditi da EU pati od deficita demokratije je isto što i tvrditi da Mjesec pati od deficita kiosenika. Drugim riječima, nema uopšte kiseonika na Mjesecu niti demokratije u Briselu. Koliko je poštovanje za demokratske principe i glas naroda u briselskim centrima moći, Varufakis je dobro osjetio na svojoj koži kao ministar finansija. Kaže da se još uvijek ježi kad se sjeti kako mu je šef Evropske komisije Žan-Klod Junker rekao da i on zna da mjere koje nameću Grčkoj neće riješiti nagomilane probleme, ali da ih Varufakis mora sprovoditi jer je Brisel u njih investirao svoj kredibilitet i politički kapital. Nema strašnije definicije brutalnog političkog voluntarizma od ove. Dogma iznad života.

Sa druge strane, jasno je da se sa problemima koji prevazilaze nacionalne granice može izaći na kraj samo nadnacionalnom formacijom. Zbog toga su Varufakis i grupa evropskih aktivista u februaru u Berlinu osnovali transevropski demokratski pokret DIEM2025. U razgovoru sa mnom poslije predavanja, Varufakis je izrazio želju da mu se pridruže i organizacije i pojedinci iz Crne Gore. Mislim da se ova pružena ruka saradnje mora prihvatiti.


Filip KOVAČEVIĆ

 

porto1


porto2

pozovi-sprijeci

monitor-preview

 

Monitor u novom broju donosi

Broj 1405. petak 22. septembar 2017. godine Zakon o planiranju prostora po hitnom po...

 

BANER_310X60_

seabreezeuniqa1

logo-hypo-alpe-adria_mneHipotekarna Banka

rekom_baner_150x60mans-markica 


 

Monitor broj 1404

Broj 1404. petak 15. septembar 2017. godine ZAKON O RADU PO MJERI KAPITALA:Vlast proti...

 

Monitor broj 1403

Broj 1403. petak 8. septembar 2017. godine   SUĐENJE STOLJEĆA:Puč i druge magle (...