Monitor.co.me

71 godina potom

E-mail Ispis PDF
Koliko god samodovoljno zvučalo, mora se naglasiti da Drugi svjetski rat u Evropi nije završen 9. maja 1945. Jeste za zapadne savezničke snage i Crvenu armiju, ali za jugoslovenske partizane nije. Oni su u toku potpisivanja primirja još ginuli. Iako je prema odredbama kapitulacije važilo da njemačka vojska bezuslovno kapitulira na mjestu đe se nađe u ponoć od 8. na 9. maj, grupa armija „E" koja se nalazila na teritoriji Slovenije pod komandom generala Lera nije htjela da položi oružje. Nakon što je Ler dan kasnije odlučio da se preda, jedan dio vojnika kojima je komandovao s ustašama i četnicima, nastavio je neprijateljstva. Do 15. maja partizanske jedinice su ih napadale u rejonima Dravograda i Mežice i uspjele da zarobe 50.000 četnika i ustaša. Komandant 3. armije, Kosta Nađ, javio je vrhovnom komandantu Titu da je pred njegovom armijom prestao svaki „organizovani otpor neprijatelja".

U posljednjem ratnom komunikeu Generalštab JA je 16. maja 1945. godine obavijestio javnost da je završen Drugi svjetski rat u Jugoslaviji. U bivšoj Jugoslaviji su se, sve do sedamdesetih, slavila dva dana pobjede: 9. i 15. maj. Posljednje dvije velike parade JNA iz 1975. i 1985. ipak su održane 9. maja, a 15. maj se prestao tretirati kao državni praznik 1997. No, kako reče jedan autor: „Istorijska činjenica da je Drugi svetski rat u Jugoslaviji trajao sedam dana duže, jeste samo potvrda 'pravila' da na Balkanu sloboda izgleda uvek stiže sa zakašnjenjem".

Crna Gora je dala nemjerljiv doprinos borbi protiv fašizma. Zato moramo ponoviti često zaboravljane činjenice: za vrijeme Drugoga svjetskog rata, naša zemlja je izgubila preko 37.000 građana, oko 10 odsto stanovništva. To je, uzevši njene populacione i teritorijalne determinante svrstava u red zemalja koje su najviše krvarile tokom rata – Sovjetskoga Saveza s 11,4 odsto i Poljske sa 17,3 odsto žrtava od ukupnog broja stanovnika, (van konkurencije je Bjelorusija s oko 25 odsto gubitaka, koja je od 1941. do 1945. doživjela stradanje biblijskih razmjera).

Oko 14.500 poginulih bilo je u redovima partizanskih jedinica. Danas usljed jačanja nacionalizma i crkve, partizani za jedne predstavljaju lijepo śećanje, a za druge komunističke i ateističke zločince. U poremećenome sistemu vrijednosti i nagloj idejnoj vaspostavi i rehabilitaciji kolaboracionističkih pokreta, još živi borci blijedi i nemoćni gledaju na vampirizaciju fašizma. Nemoćni, jer je sve manje onih koji mare za antifašizam. Atifašizam je za Crnu Goru ono što je učinjava, još jedno njeno izvorište. A kako je rekao jedan pjesnik: ,,Kad se vode zamute, idi ka izvoru".

Crna Gora je čedo antifašističke borbe; AVNOJ, ZAVNO i CASNO ispravili su istorijsku nepravdu nanešenu 1918. godine, a obnova identiteta 1945. značila je i priznanje crnogorske državne tradicije koja počiva na vertikali Duklja – Zeta – Crna Gora. Odbijanje antifašizma značilo bi i odbijanje Crne Gore. U kolikoj su vezi antifašizam i Crna Gora, vidi se i po tome što je: od 23 člana Vrhovnog štaba NOVJ-a 8 bilo iz Crne Gore (više od trećine); da su s 8 od 18 partizanskih korpusa komandovali Crnogorci; 36 odsto generala u partizanskoj vojsci rođeno u Crnoj Gori (Šerbo Rastoder). Kad se zna da je udio stanovništva Crne Gore u jugoslovenskome stanovništvu prelazio nešto preko 2 odsto onda je još očiglednija veza naše zemlje s Narodnooslobodilačkim pokretom.

Glavni otklon prema NOB-u, sad se ispoljava zbog zločina koji su komunisti činili protiv neistomišljenika a o kojima se ćutalo tokom četrdeset pet godina komunističke vladavine. Prevođenje zločina u eufemizam „lijeva skretanja" ili „lijeve greške", greška je nekritičkog sistema koji je vladao nakon Drugoga svjetskog rata. Ali to ne smije da bude polazna teza u zaključivanju da su „komunisti zločinci". Ako su neki članovi Narodnooslobodilačkoga pokreta ubijali s petokrakom na glavi nedužno stanovništvo, ne znači da je cijeli pokret bio zločinački.

Naše društvo, u kakofoniji opravdanja i osuda, ne može da razluči dva osnovna pojma: fašizam i antifašizam. Odbijajući antifašizam kroz vulgarizaciju partizanskoga pokreta, oni koji ne priznaju značaj NOB-a, ili ga samo prigodno i deklarativno prihvataju - prikrivaju svoj fašizam. Zato je neophodno konstantno razdvajati pojmove fašizam i antifašizam i jasno isticati da je ideja o ,,dva antifašistička pokreta" bezočna laž. U suprotnom, onaj osmijeh narodnog heroja Ljuba Čupića koji je strijeljan 9. maja tri godine prije V-day, mogao bi se pretvoriti u plač. ,,Ustaše i četnici, zajedno ste bježali".


Boban BATRIĆEVIĆ

 

porto1


porto2

pozovi-sprijeci

monitor-preview

 

Monitor u novom broju donosi

Broj 1392. petak 23. jun 2017. godine Želi li vlast hapšenje Nebojše Medojevića:PARLA...

 

BANER_310X60_

seabreezeuniqa1

logo-hypo-alpe-adria_mneHipotekarna Banka

rekom_baner_150x60mans-markica 


 

Monitor broj 1391

Broj 1391. petak 16. jun 2017. godine Ko je sve prao pare u Crnoj GoriA MILIVOJE VIDI M...

 

Monitor broj 1390

Broj 1390. petak 09. jun 2017. godine Novi Vladini nametiBIJEDA KONSOLIDACIJE (Miloš ...